Schuren, gronden en ontvetten is dat nou nodig?

Is het nodig om te schuren voordat je gaat verven?

Veel mensen hebben een gruwelijke hekel aan schuren, ontvetten, plamuren, afbijten of wat er verder maar nodig kan zijn bij het voorbereiden van een verfklus. Net zoals het verwijderen van hang- en sluitwerk van een kastje of het afschroeven van stopcontacten. Soms vinden ze dit zó erg dat ze liever een kwartier bezig zijn om schilderstape langs het betreffende stopcontact of deurklinkje te klooien, dan 3 minuten tijd investeren in het afschroeven.

verftechnieken_schuren-gronden-ontvetten

Het is ergens ook wel begrijpelijk. Je hebt mooie verf gekocht. Je ziet je kastje of tafel al helemaal in volle opgepimpte glorie op je netvlies. Wat gaat het leuk worden!!! De verleiding is dan ook heel groot om gewoon direct (of zo snel mogelijk) aan de gang te gaan. Maar (gelukkig) speelt dan toch vaak het geweten op. We horen dat hardnekkige stemmetje in ons hoofd; moet ik niet éérst iets VERVELENDS doen voordat ik iets LEUKS mag gaan doen? Moet ik niet eerst iets schoonmaken. Iets losschroeven? Iets plamuren? Iets akeligs doen waar ik moe van wordt?

Vragen over schuren en ontvetten

Ik krijg dan ook veel vragen over de voorbereiding, in de trant van:
Moet ik écht alle lak eraf schuren?
Is het écht nodig om te ontvetten?
Kan ik niet gewoon over die waslaag heen verven?

De ene keer kan ik vertellen dat het helemaal niet nodig is, dat niet alles eraf hoeft, dat het voldoende is om gewoon te ontvetten. En ja; als je gewoon even een klein dingetje verft -voor de sier, niet voor de eeuwigheid maar voor de fun – zou ik me ook niet te druk maken.

Maar soms, zeker als je een mooi meubelstuk onder handen gaat nemen, moet het gewoon wél. Helaas. Is niet anders.

Oké, wanneer moet je dan wél echt aan de bak?

Komt ‘ie:

1 – Als er een oude waslaag op je meubelstuk zit
Als je wilt gaan verven moet alle was eraf. (Als je een nieuwe waslaag gaat aanbrengen mag je iets minder streng zijn voor jezelf en haal je gewoon het meeste weg.)

De voor de hand liggende vraag is dan natuurlijk:
Hoe kan ik zien of er was op op een meubelstuk zit?’
Meestal is dit redelijk eenvoudig te constateren; kras maar eens met je nagel over het oppervlak. Als zich een vettig laagje onder je nagels ophoopt, zit er bijna zeker was op. Je merkt het trouwens ook al snel als je begint te schuren. Door de wrijving zal de was zacht worden en er zal zich een aangekoekt laagje was op je schuurpapier vormen. Opnieuw een bewijs dat je te maken hebt met een oude waslaag.

De volgende vraag is dan meestal:
‘Hoe krijg ik die waslaag op een gemakkelijke manier weg?’
Mijn antwoord is keihard; een oude waslaag verwijderen is vaak gewoon hard werken. Je moet aan de slag met een wasverijderaar of een afbijtmiddel. Vaak best een vies klusje en soms een zenuwslopend karwei als je te maken hebt met veel reliëf, naadjes, groefjes en andere ellende. Ik moet trouwens zeggen dat dit karweitje mij een stuk gemakkelijker afgaat sinds wij Bio Strip in het assortiment hebben.

Abbondanza Bio Strip

2 – Als je te maken hebt met een glanzende lak- of verflaag
Een glanzende laag betekent; glad en dicht van structuur, dus een moeilijke hechting voor de nieuwe verflaag. Verf wil graag een beetje grip hebben. Dit kun je dus oplossen door die glanzende laag licht te schuren met middelfijn tot fijn schuurpapier tot deze dof ziet. Maar een troost: meer moeite doen is niet nodig, dof is genoeg.

Het is zelfs onverstandig om oude verflagen er onnodig helemaal af te schuren, omdat verf vroeger vaak lood bevatte. Door het schuren verspreid dit loodhoudende stof zich dan weer door de ruimte. Daarom is het wel slim om bij dat soort klusjes een stofmaskertje op te zetten. Ook de laklaag op eikenhouten meubelen kun je soms beter intact laten, aangezien eikenhout looizuur bevat en dit kan verkleuringen veroorzaken in de nieuwe verflaag. Eikenhout is een zogenaamde bloedende houtsoort.

schuurpap

Als het dof schuren niet wil lukken, of je wilt zeker zijn van een goede hechting en een verflaag zonder verkleuringen, breng dan een grondlaag aan. Bijvoorbeeld Abbondanza multiprimer op waterbasis; snel droog en milieuvriendelijk.

Op bloedend hout gebruik je Abbondanza Schellak. Dit voorkomt het doorbloeden van de kleurstoffen uit hout.

verftechnieken.nl - Schellak

3 – Als de oude verflaag afbladdert of loslaat
Als de oude verflaag loslaat of bladdert en je doet hier niets aan, dan zal de nieuwe verf gezellig mee gaan bladderen en loslaten. Zonde van je werk dus. Loslatende verflagen kun je dus beter verwijderen. Dit kan door middel van schuren en dat niet lukt gebruik je Abbondanza Bio Strip.  Zitten er hier en daar slijtplekjes maar twijfel je of het nodig is om alle verf te verwijderen? Doe dan de plakbandproef: plak hier en daar een stukje tape en trek met een ruk los. Als er verf meekomt is de ondergrond niet stabiel genoeg. Alles wegschuren dus. Dit geldt ook voor een poederende ondergrond trouwens.

4 – Bij moeilijke vlekken zoals roet of inkt
Als er dergelijke vlekken op de ondergrond zitten, dan moet je echt eerst een isolerende primer c.q. isoleergrond aanbrengen. Inkt en roet en andere lastige vlekken zullen zelfs door tien lagen verf heen blijven komen. Ga dit gevecht dus maar niet aan en doe toch maar liever eerst die voorbereiding. Het zal je later veel werk en ergernis besparen. Een heel handig product hiervoor is het al eerder genoemde schellak. Dit droogt zo snel dat je al gauw weer verder kunt met je klus.

5 – Bloedend hout
Sommige houtsoorten bevatten kleurstoffen (zoals tannine, looizuur) die oplosbaar zijn in water. Dit is een herkenbaar probleem bij het opknappen van eikenhouten meubels, maar ook bij het behandelen van hardhouten kozijnen, trappen of meubels van afzelia, merbau, teak, mahonie, etc.. Vooral als je werkt met een lichte verfkleur is dit erg storend. Het vervelende is dat de kleurstoffen uit het hout kunnen doorbloeden in iedere volgende verflaag. Als er verkleuringen ontstaan ben je geneigd om nog even een extra laag aan te brengen. En daarna nog eentje; lekker dik die verf erop. Helaas, vergeet het maar; de vlekken kunnen soms door vele lagen verf heen blijven komen. Soms treedt dit effect pas op als je een afsluitende laag vernis op waterbasis aanbrengt. Heel jammer van je werk. Ook hier is schellak weer de redder in nood.

verftechnieken.nl schellak

6 – Als je wilt beitsen, whitewashen, kalken of vergrijzen
Als je dekkend gaat verven is gewoon goed ontvetten en dof schuren voldoende (zie punt 2). Het is dan dus niet per se nodig om alle lak of verf eraf te schuren. Maar als je wilt beitsen, of een wash wilt aanbrengen (whitewash, greywash, colourwash) met verdunde verf of met was, of als je wilt kalken met kalkpasta, dan moet je echt alle oude lak- en verflagen verwijderen. Alleen dan kan het product in de nerven en in het hout trekken.

Tot slot een vraag die af en toe langskomt:
‘Vaak wordt er gezegd dat je met krijtverf zonder enige voorbereiding gewoon over alles heen kunt schilderen, inclusief oude waslagen. Hoe zit dat?’
Even een paar opmerkingen hierover:

  • Krijtverf (ongeacht het merk) aanbrengen op een oude waslaag zal waarschijnlijk best lukken. Zeker als je een oude look wilt creëren; doorschuren, verouderen met was, etc. Het punt is alleen dat men er dan vanuit gaat je de krijtverf ALTIJD gaat afwerken (insluiten) met boenwas of antiekwas. En dat wil niet iedereen.
  • Ik weet uit de vele dagelijkse contacten (klanten, mailers, bellers, volgers van onze Facebookpagina en lezers van dit blog) dat veel mensen krijtverf juist op een andere manier toepassen. Zij willen niet met was werken en gebruiken liever een vernis op waterbasis, vooral met kinderen en huisdieren. Veel mensen willen ook helemaal geen oude of antieke look maar juist frisse kleurtjes, willen strak werken, of laten de krijtverf liever onbewerkt.
  • Afgezien daarvan wordt er gemakshalve voorbij gegaan aan de verkleuringen die je kunt krijgen van het werken met krijtverf op bloedend hout en meer van dat soort problemen. En nee; dat zijn geen uitzonderingen die je kunt negeren. Een groot gedeelte van de oude meubeltjes in Nederland zijn van eikenhout. Dit probleem kom je dus vaak tegen als je regelmatig meubels opknapt.

Kortom mijn algemene advies is: gebruik gewoon lekker je gezonde verstand. Maak het jezelf gemakkelijk als het kan, maar schuw een beetje voorbereiding niet als het nodig is. Meer over de noodzaak van schuren en/of primen kun je lezen in dit artikel.

xoxo Mirjam

Deel met je vrienden of volgers >
Share on FacebookPin on PinterestTweet about this on TwitterShare on TumblrEmail this to someoneShare on Google+

19 gedachten over “Schuren, gronden en ontvetten is dat nou nodig?

  1. laurens bakker

    Vraag: ik heb een oud kabinet. Van rond 1800. Zit een harde waslaag op. Scheurtjes in fineer en sterke verkleuringen.
    uiteindelijk wil il m weer in de harde was en mooi op kleur met weggewerkte scheuren e.d.

    Wat moet ik doen?

    Laurens

    1. Mirjam Steenbeeke Bericht auteur

      Hallo Laurens, scheurtjes in fineer kun je repareren / lijmen. Er zijn ook gekleurde wasstaafjes in de handel waarmee je haarscheurtjes en kleine beschadigingen kunt camoufleren. Bij een bedrijf in restauratieproducten kunnen ze je zeker goed van advies dienen. Ga bv maar even kijken op de website van een collega van me: Richard, van http://www.meubeluniek.nl En doe hem de groeten van Mirjam 😉

  2. geeske

    Hallo.
    Ik heb een oude koloniale kast, maar zou m iets lichter bruin willen hebben, dus niet verven, wat voor spul moet ik gebruiken?
    gr geeske.

    1. Mirjam Steenbeeke Bericht auteur

      Hallo Geeske, daar is geen eenduidig antwoord op te geven. Het hangt er vanaf wat er nu op jouw kast zit. Dat kan een donkere was zijn, of een beits of lak. Deze lagen zullen er eerst af moeten en dan kun je ook bekijken hoe licht het onderliggende hout is. Aan de hand daarvan kun je verder beslissen wat je doet. Als het hout erg donker blijft wordt het lastig om het lichter te krijgen zonder een soort van wash of verflaag.

  3. Pingback: Kleurinspiratie {sweets for my sweet} | Verftechnieken

  4. Pingback: Hoe breng je krijtverf aan? | Verftechnieken

  5. Pingback: Vergrijsd riet | Verftechnieken

  6. Pingback: Leisteen effect | Verftechnieken

  7. Pingback: Verven zonder schuren of primen? | Verftechnieken

  8. Willemien

    Hoi Mirjam,

    Ik kan goed schlderen (gewone verf) maar met de krijtverf krijg ik constant vette kwaststrepen, ik gebruik de juiste kwast van jou site. Het gevolg, weer schuren. Wil ik het te perfect doen misschien? Heb jij een foto van een meubel van dichtbij zodat ik het eens goed kan bekijken?

    Gr. Willemien

  9. Jennifer J

    Handig artikel! Ik wil mijn dressoir al tijden colourwashen, alleen ik zo zo op tegen het schuren! Alles moet helaas met de hand, want ik heb geen tuin oid!

  10. Laura

    Oke bedankt! Moet het een primer zijn of kan het ook met gewone grondverf (die heb ik nog vandaar).

  11. Laura

    Hoi Mirjam

    Moet ik mijn queen anne kastje helemaal kaal schuren? Het is een houtfineer…

    En zo niet welke grondverf moet ik dan gebruiken?

  12. Judith

    Haha, tja… ik moet eerlijk zeggen dat ik het ook heerlijk vind om op z'n tijd de kids aan manlief over te dragen en mezelf 'relaxt' met schuurpapier e.d. terug te trekken in de garage… Iedere gek z'n gebrek toch?!?! Groetjesss

  13. Lief Leuk & Anders

    Lachen….nou ik ga maar weer eens lekker schuren…!
    Bedankt voor je tips!
    Mijn oma zei altijd, je ziet wel hoe het eruit ziet, maar niet hoe lang je erover hebt gedaan.

Reacties plaatsen niet mogelijk.